![]() |
![]() |
Druga sonda kosmiczna ESA przeznaczona do badania komety, zawiera orbiter oraz lądownik przeznaczony do dokonania pierwszego miękkiego lądowania na jądrze komety.
Rakieta nośna Ariane-5G+. Masa całkowita sondy 2900 kg (w tym paliwo 1578 kg, lądownik 90 kg). Szerokość 2,8 m, wysokość 2,1 m, średnica anteny głównej 2,2 m. Sonda jest stabilizowana trójosiowo. Zasilanie z dwóch baterii słonecznych o rozpiętości 32 m i pow. 62 m kw., moc w odległości 3,4 AU (spotkanie z kometą) 440 W, w odległości 1 AU (pod koniec misji) 8000 W.
W skład aparatury naukowej sondy wchodzą następujące grupy instrumentów:
- teledetekcyjne:
|
|
- do analizy chemicznej:
|
|
- do analizy pyłu:
|
|
- do badania struktury jądra:
|
|
Lądownik Philae (jego pierwotna nazwa brzmiała Roland (skrót od Rosetta Lander), 5 lutego 2004 roku wprowadzono nazwę Philae, od nazwy wyspy na Nilu, gdzie znaleziono obelisk z inskrypcjami, które pomogły w rozszyfrowaniu egipskich hieroglifów) ma na pokładzie 9 instrumentów do badania składu chemicznego i własności fizycznych powierzchni jądra oraz kamerę i urządzenie wiertnicze (do głębokości 25 cm).
Po oddzieleniu od sondy macierzystej i balistycznym upadku na jądro (zamortyzowanym przez 3 łapy) wbije harpun w jego powierzchnię, aby zapobiec odbiciu i opuszczeniu jego znikomego pola grawitacyjnego. Minimalny czas pracy na powierzchni powinien wynieść 65 h, jednak specjaliści z ESA liczą, że będzie działał przez kilka miesięcy.
Pierwotnie start planowano na 13 stycznia 2003 roku, kometą docelową
miała być 46P/Wirtanen. Podczas 9-letniej podróży do komety Rosetta
miała wykonać trzy manewry grawitacyjne przelatując koło Marsa i Ziemi
(dwukrotnie) oraz zbliżyć się do planetoid 4979 Otawara (10.07.2006)
i 140 Siwa (23.07.2008). Spotkanie z kometą Wirtanena planowane
było na listopad 2011, w sierpniu 2012 zaś lądowanie na jądrze komety.
Z powodu awaryjnego startu nowej wersji
rakiety Ariane-5ECA w dniu 11 grudnia
2002 roku, start kolejnej rakiety tej rodziny wstrzymano do czasu wyjaśnienia
przyczyn awarii. Ostatecznie misję do Wirtanena odwołano 14 stycznia 2003,
kiedy Rosetta zatankowana paliwem umieszczona była na szczycie rakiety
nośnej. Okno startowe roku 2003 zostało w ten sposób utracone. W maju 2003
roku Komitet Programu Naukowego ESA wybrał jako obiekt docelowy kometę
67P/Czuriumow-Gierasimienko,
odkrytą w 1969 roku przez kijowskich astronomów. Ta kometa była brana pod
uwagę jeszcze w końcu lat 80., we wczesnej fazie projektowania misji Rosetty,
później jednak musiała ustąpić na rzecz komety Wirtanena. Zmiana celu i
roczne opóźnienie spowodowało konieczność zlania paliwa, co groziło uszkodzeniem
zbiorników sondy. Dodatkową komplikacją była konieczność przeprogramowania
komputera lądownika, bowiem
jądro nowej komety o
rozmiarach 3 x 5 km jest trzykrotnie większe od jądra komety Wirtanena.
16.02.2004 umieszczono sondę na szczycie rakiety Ariane-5G+.
24.02.2004 przewieziono rakietę na stanowisko startowe ELA-3 kosmodromu Kourou (Gujana Francuska).
Zaplanowany na 26.02.2004 na 07:36:49 start został odłożony w T-7 minut o dobę z powodu zbyt gwałtownego wiatru w stratosferze.
27.02.2004 w T-3 godziny 35 minut start odłożono o kilka dni z powodu odpadnięcia fragmentu izolacji termicznej z pierwszego stopnia RN. Rakieta została odwieziona do hali montażowej BAF.
01.03.2004 rakietę przewieziono ponownie na stanowisko startowe ELA3.
02.03.2004 o 07:17:51 sonda wystartowała. Po odrzuceniu rakiet startowych i pierwszego stopnia (w T+10 minut) przez ponad godzinę leciała po nietrwałej orbicie okołoziemskiej o parametrach: hp=45 km, ha=3849 km, i=5,7° (maksymalną wysokość osiągnęła w T+1godzina 7 minut). Zapłon silnika drugiego stopnia nastąpił na wysokości 652 km nad powierzchnią Ziemi w T+01:56:45. Minimalna wysokość nad Ziemią (225 km) została osiągnięta w T+02:05:06. Silnik drugiego stopnia został wyłączony 1097 km nad Ziemią w T+02:13:42. Sonda została wprowadzona na trajektorię międzyplanetarną, na której przewidziane są cztery manewry grawitacyjne i spotkania z dwiema planetoidami. Oddzielenie sondy od ostatniego stopnia RN nastąpiło w T+02:15:05. Świadkami startu byli między innymi odkrywcy komety. O 10:11 zakończono rozkładanie paneli baterii słonecznych oraz nawiązano kontakt z Ziemią.
03.03.2004 o 00:34 rozłożono antenę paraboliczną. O 09:34 wykonano testowy zapłon silnika (dV=1 m/s), a o 11:47 7-minutowy zapłon (pierwsza korekta orbity).
08.03.2004 orbita heliocentryczna miała parametry: hp=0,8852 AU, ha=1,0938 AU, i=0,04°, t=359,5d.
04.03.2005 o 22:09:14 nastąpił pierwszy przelot koło Ziemi (1954,74 km nad Zatoką Kalifornijską).
W dniach 21.06-14.07.2005 sonda obserwowała uderzenie sondy Deep Impact na kometę 9P/Tempel 1.
26.07.2005 sonda została przełączona w stan hibernacji. Miała w nim przebywać przez dwa miesiące, jednak 04.08.2005 okazało się, że w dniach 01-04.08.2005 doszło do nieoczekiwanie wysokiego (20 g) zużycia paliwa, co zmieniło prędkość sondy o 2,5 mm/s. Do czasu wyjaśnienia sytuacji sondę pozostawiono w stanie aktywności.
29.09.2006 o 02:00 wykonano manewr DSM-2 (t=52' 08", dV=31,880 m/s).
13.11.2006 o 23:14 wykonano manewr korekty orbity (t=104", dV=0,099 m/s).
09.02.2007 pomiędzy 02:00 a 04:45 wykonano korektę orbity TCM-16d (t=54").
25.02.2007 o 01:57:59 nastąpił przelot w odległości 250 km od Marsa. W wyniku manewru grawitacyjnego sonda przeszła na orbitę heliocentryczną o parametrach: hp=0,78 AU, ha=1,59 AU, i=1,9°.
26.04.2007 o 22:04 wykonano manewr DSM-3 (dV=6,526 m/s).
18.10.2007 o 17:06 wykonano korektę orbity TCM (t=42").
13.11.2007 o 20:57 nastąpił drugi przelot koło Ziemi (5295 km nad Pacyfikiem). Nowa orbita heliocentryczna ma parametry: hp=0,91 AU, ha=2,26 AU, i=7,7°.
05.09.2008 o 18:38 sonda przeleciała z prędkością 8,6 km/s w odległości ok. 800 km od planetki (2867) Steins. 6 minut przed największym zblizeniem awarii uległa kamera wąskokątna NAC, jednak po kilku godzinach powróciła do działania.
22.10.2009 o 15:26:10 wykonano manewr TCM (t=87", dV=8,789 cm/s).
13.11.2009 o 07:45:40 sonda po raz trzeci i ostatni przeleciała w odległości 2481 km od powierzchni Ziemi.
10.07.2010 o 15:44 przeleciała z prędkością 15 km/s w odległości 3169
km od planetoidy (21) Lutetia. Seria zdjęć planetoidy: 1
| 2 | 3 | 4
| 5.
________________________________________________________________________________________________________
Plan lotu sondy:
| data | zdarzenie |
| ??.05.2011 | pierwsze spotkanie z kometą |
| ??.06.2011 | manewr DSM |
| ??.07.2011 | wejście w hibernację |
| ??.01.2014 | wyjście z hibernacji |
| 22.05.2014 | drugie spotkanie z kometą |
| ??.08.2014 | wejście na orbitę wokół jądra |
| 10.11.2014 | lądowanie Philae |
| ??.08.2015 | kometa w perihelium |
| 31.12.2015 | koniec misji |
_________________________________________________________________________________________________________